Bilkomsis rehberleri
Dosya sunucusunda NTFS izinleri nasıl düzenlenir?
Dosya sunucusundaki klasör izinleri genellikle yıllar içinde tek tek, ihtiyaç doğdukça verilir. Sonunda kimin neye erişebildiğini kimse bilmez; işten ayrılan çalışanın kişisel hesabına verilmiş izinler kalır, “Everyone” grubuna açık klasörler ortaya çıkar. Düzenli bir izin yapısı hem güvenliği hem de KVKK kapsamında erişimlerin gösterilebilmesini kolaylaştırır.
Temel ilke: izinleri kişilere değil gruplara verin
Her klasöre kullanıcıları tek tek eklemek yerine departman veya görev bazlı gruplar oluşturun (ör. “Muhasebe_Okuma”, “Muhasebe_Yazma”) ve izinleri yalnızca bu gruplara verin. Bir çalışan departman değiştirdiğinde ya da ayrıldığında yalnızca grup üyeliğini değiştirmeniz yeterli olur.
Paylaşım izni ve NTFS izni farkı
Windows’ta bir klasöre ağ üzerinden erişimde iki katman çalışır: paylaşım (share) izni ve NTFS izni. İkisinden daha kısıtlayıcı olan geçerli olur. Yaygın ve sade uygulama, paylaşım iznini kimliği doğrulanmış kullanıcılara geniş tutup asıl denetimi NTFS izinleriyle yapmaktır. Böylece izinleri tek bir yerden yönetirsiniz.
Düzenleme adımları
- Mevcut izinleri raporlayın: hangi klasörde hangi kullanıcı ve grup, hangi izne sahip.
- Doğrudan kullanıcılara verilmiş izinleri ve “Everyone” gibi geniş grupları işaretleyin.
- Klasör yapısını departmanlara göre sadeleştirin; izinleri üst klasörlerde verip alt klasörlere devralınmasını sağlayın.
- Her klasör için bir “veri sahibi” belirleyin; erişim talepleri bu kişinin onayıyla verilsin.
- Değişiklikleri önce bir departmanda deneyin, kullanıcılardan geri bildirim alın, sonra yaygınlaştırın.
- İzinleri yılda en az bir kez veri sahipleriyle birlikte gözden geçirin.
Kullanışlı ek ayarlar
Erişim tabanlı numaralandırma (Access-Based Enumeration) açıldığında kullanıcılar yalnızca erişebildikleri klasörleri görür; bu hem kafa karışıklığını hem de bilgi sızıntısını azaltır. Kişisel veri içeren klasörlerde dosya erişimlerinin kayıt altına alınması da ayrıca planlanmalıdır. Windows erişim denetimi kavramları için Microsoft’un erişim denetimi genel bakış belgesi iyi bir başlangıçtır.
Hangi izin düzeyleri yeterli?
Çoğu kullanıcı için “Okuma” ve “Değiştirme” izinleri yeterlidir. “Tam denetim” izni, kullanıcının başkalarının izinlerini de değiştirebilmesine olanak tanır; bu yüzden yalnızca BT yöneticilerine verilmelidir. Klasörlerin sahipliğinin (owner) de kullanıcılarda değil, yönetici grubunda olması, izin yapısının zamanla bozulmasını önler. Silme yetkisinin kimde olduğu da ayrıca düşünülmelidir; yanlışlıkla silinen klasörlerin geri getirilmesi için gölge kopyalar ve düzenli yedekler mutlaka devrede olmalıdır.
Örneğin varsayımsal bir şirkette İK klasörüne yıllar önce bir stajyere geçici olarak verilen tam yetki hâlâ durmaktadır ve stajyerin hesabı bir başka departmanda kullanılmaya devam etmektedir. Grup bazlı yapıya geçiş sırasında yapılan rapor, bu unutulmuş erişimi ortaya çıkarır.
Veri yönetimi hizmetimiz kapsamında dosya sunucunuzdaki izin yapısını birlikte düzenleyebiliriz. Hassas verilerin belirlenmesi için veri sınıflandırma rehberimize de bakabilirsiniz.