Bilkomsis rehberleri
RTO ve RPO nedir? Felaket kurtarma hedefleri nasıl belirlenir?
“Sistem çökerse ne olur?” sorusunun cevabı iki rakama dayanır: işin ne kadar süre durabileceği ve ne kadar verinin kaybedilebileceği. Bu iki hedef, felaket kurtarma planının ve yedekleme yatırımının temelidir. Hedefler belirlenmeden yapılan yedekleme, ya gereğinden pahalı ya da ihtiyaçtan zayıf olur.
Tanımlar
| Terim | Anlamı | Sorulacak soru |
|---|---|---|
| RTO (Recovery Time Objective) | Bir sistemin kesintiden sonra en geç ne kadar sürede yeniden çalışır hale gelmesi gerektiği | Bu sistem kaç saat durursa işimiz ciddi zarar görür? |
| RPO (Recovery Point Objective) | Kesinti anında en fazla ne kadarlık verinin kaybedilebileceği | En son kaç saatlik işi yeniden girmeyi göze alabiliriz? |
Örneğin RPO’su 24 saat olan bir sistem için günde bir yedek yeterlidir. RPO 1 saat ise saatlik yedek veya sürekli kopyalama gerekir. RTO 4 saat olan bir sistemin yedekten yeni donanıma taşınması 2 gün sürüyorsa, hedefe ulaşılamıyor demektir.
Adım 1: Sistemleri listeleyin ve önceliklendirin
ERP, muhasebe, dosya sunucusu, e-posta, üretim planlama ve web sitesi gibi sistemleri listeleyin. Her biri için iş birimleriyle konuşarak durmasının etkisini belirleyin. Genellikle sistemler üç gruba ayrılır: saatler içinde dönmesi gerekenler, bir gün bekleyebilenler ve birkaç gün bekleyebilenler.
Adım 2: Hedefleri maliyetle birlikte düşünün
RTO ve RPO kısaldıkça maliyet artar. Dakikalar seviyesindeki hedefler ikinci bir lokasyonda hazır bekleyen sistemler ve sürekli kopyalama gerektirebilir. Her sistem için en kısa hedefi istemek yerine, iş etkisi ile maliyet arasında makul bir denge kurun.
Adım 3: Mevcut durumu ölçün
Bugünkü yedekleme düzeninizle hangi RTO ve RPO’ya ulaşabildiğinizi bir geri yükleme testiyle ölçün. Yedeğin alınma sıklığı RPO’yu, geri yükleme testinde geçen süre ise RTO’yu gösterir. Hedef ile ölçüm arasındaki fark, yapılması gereken yatırımı ortaya koyar.
Adım 4: Planı yazın ve düzenli deneyin
Hangi sistemin hangi sırayla, nerede ve kimin kararıyla ayağa kaldırılacağını yazılı hale getirin. Plan, sistemler veya ekip değiştikçe güncellenmeli ve en az yılda bir tatbikatla denenmelidir. NIST SP 800-34, iş sürekliliği ve felaket kurtarma planlaması için kapsamlı bir çerçeve sunar.
Örneğin varsayımsal bir üretim şirketinde ERP için 4 saatlik RTO hedeflenmiş, ancak geri yükleme testi sanal makinenin yedekten dönmesinin 9 saat sürdüğünü gösterir. Yedekleri hızlı bir yerel depoda tutmak ve kritik sanal makineyi önceliklendirmek, hedefe ulaşmayı sağlayabilir.
Veeam ile yedekleme ve felaket kurtarma hizmetimiz kapsamında sistemleriniz için RTO ve RPO hedeflerini birlikte belirleyip test edebiliriz.